Akta Archiwum Państwowego w Poznaniu

Wyniki kwerendy w zakresie zespołu nr 1302, sygn. 34

Protokolarz cechu szewców w Buku, lata 1796 – 1858

Oprawa tekturowa, grzbiet płócienny, stan księgi dobry, jęz. polski i niemiecki

Przyjmowanie uczniów na naukę, przyjmowanie mistrzów do cechu, składki suchodniowe.

(Celem kwerendy było odnalezienie zapisów o Formanowiczach)

Uwaga: treść zapisów objęta cudzysłowem podana w oryginalnym brzemieniu.

Część z wymienionych niżej dokumentów została przedstawiona w postaci skanów w formacie „DjVu”. Odnośnik do tych skanów, podkreślony znakiem , zamieszczono przy omawianiu poszczególnych kart protokólarza. Podany w skorowidzu po lewej stronie przeglądarki „DjVu” numer, zawiera w sobie – ujęty w nawiasach – numer karty protokólarza. Dwie pierwsze cyfry numeru (przed nawiasem) umożliwiają chronologiczne ustawienie przedstawionych dwudziestu stron protokólarza. Tak np. dokument w indeksie „DjVu” nazwany 11(797) oznacza 11 stronę (z 20) o numerze 797 wg protokólarza (dokument z dn. 10.01.1843 r.).

25.01.1797 r. / str. 142 – 143; jęz. niemiecki, nazwiska po polsku.

Lista szewców dokonujących wpłaty „procentów” do skrzynki brackiej po 4 zł rocznie (za rok 1796). Było wtedy 36 –ciu szewców, ale nie było wśród nich żadnego Formanowicza.

10.12.1810 r. / str. 538 – 539; jęz. polski

Wyzwolenie na czeladników sławetnych:

1/ Stanisława Pawłowicza

2/ Andrzeja Formanowicza

3/ Ignacego Redemskiego

W tekście występuje słowo „instant” w znaczeniu wprowadzający, polecający.

„Instantem” A. Formanowicza był Teodor Pawłowicz i Mikoółaj Minski – cechmistrz wtóry.

Wg Słownika Lindego „instancyować” – przyczyniać się za kim, orędować.

14.03.1823 r. / str. 627; jęz. polski.

„Zapis na Naukę młodoletniego Wicentego Furmanowicza do maystra Macieia Sramkowskiego na lat 3. zewszelkiemi Kosztami. Działo się na Sesyi Bractwa Szewskiego w Buku dnia 14 marca 1823.

Stawił się wdniu Dzisiejszem wczasie zagaienia Sesyi Bracki w Domu Pana Wawrzyńca Suchorskiego iako przytomnego Cechmistrza Pierwszego w obecności JPana Tomasza Cwiklinskiego Cechmistrza Wtorego - oraz przytomnych JPanow Stołowych Jedynecki Sramkowski Mayster Proffesyi Szewskiej, i dopraszał się aby Młodzieniec Wincenty Formanowicz, zasiem wydoskonalenia Go wproffesyi Szewskiej na lat 3 był mu oddany i zapisanym Niemaiąc zdania Cechmistrze wraz z Stołowemi- wbrew powyszy Prosbie nie do nadmienienia, tegoz Młodzieńca powierzają Panu Maciejowi Szramkowskiemu, na Nauke ztem obowiązkiem ze po upłynnieniu lat 3. Wincentego Formanowicza kosztem swoim wyzwoli i do Gospody Towarzyskiej wkupi z Resztą przyodziewek inszy też wyzwolonemu zprawa należny sprawi - i inne kondycyje Bractwa należące się przyczyni Naczem Protokuł Zawarty i po głosnym odczytaniu podpisanym został .

(-) Sroczyński Stefan (?)

22.10.1824 r. / str. 650; jęz. polski.

(Uwaga: pisarz używał podwójnego, niemieckiegob widocznego np. w tytule assessor pisanym jako Abebor)

Zapis na Naukę Młodzienca Melchiora Bergmana do Marcina Furmanowicza Maystra.

Działosię iako wyzey ----- (22.10.1824 r.)

Przy obecności PP Cechmistrzów Wawrzenca Sucharskiego 1. i Tomasza Cwiklinskiego B. oraz PPn Stołowych Franizka Tuliszki Piotra Jedyneckiego Fran:: Wąsowicza i Piotra Jedyneckiego przed stołem zagaionem stawilisię zpozbą Marcin Furmanowicz izby Młodizniec Melchior Bergeman na naukę Profebyi Szewskiey na Trzy Lata mogł bydz zapisany. Bractwo niniejsze PP. Cechmistrze i Stołowi do prozby rzeczonego Mta Marcina Furmanowicza zupełnie przychylili się który - obowiązuje się wszystkim Kondycyom założyć Uczynia, oraz tegoz Melchiora Bergemana po skończonych 3 latach nauki Onegoz własnym Kosztem wyzwolic Wosku Dwa funty Zapłacił. Który Prtotokoł głosno do zrozumienia przecztytany i podpisany został.

Wawrzyniec Suhorski

Tomas Czwiklinski

Kom. Czerniewicz

AbebOr. Jakub (?) Kazmierzki

Jako (?) Zyciec (?)

11(17).10.1825 r. / str. 662; jęz. polski.

Transkrypt:

Zapis [słowo ”Zapis” przekreślone] Wyzwolenie z Geltowką Melchiora [imię dopisano wyżej] Młodzienca Bergemana do Andrzeja Furmanowicza Maystra na dokończenie nauki przez 2. lata y 6.Tygodni.

[Niżej innym już pismem:] Działosię na Sesyi Bractwa Szewskiego Bukowskiego dnia 11(17) mca Pazdziernika 1825 Ku

W dzisieyszy Seßyi w Domu Cechmistrza 1. P. Wawrzenca Sucharskiego Zagaiony [słowo dopisane wyżej] wobecnosci P. Tomasza Cwiklinskiego Cechmistrza tudzież wobecnosci PP. Stołowych Francizka Tulizki Piotra Migdalskiego, Francizka Wąsowicza, i Piotra Jedynackiego, wniosł Intencyą P. Jakub Kazimirski Oyczym za Młodzincem Melchiorem Bergmanem Pasierbem Swoim, iżby od Marcina Furmanowicza Maystra uktorego podług zapisu pod d 22. Pazdziernika na 3.Lata wku 1824 był zapisanym i przez żeden Rokczasa [?] w Terminie nauki znajdował się, ale gdy tenze P. Kazimirski Oyczym podług przekonaniasie ze zadney doskonały nauki u tego Marcina Furmanowicza niemiał i mieć niemoze, przeto dopraszał się izby do innego Maystra to iest do P. Andrzeja Furmanowicza na reszte 2.lat i 6 Tygodni w Geltowkę nauki został przedstawiony z obowiązkiem dopełnienia wszelkich Kondycyi tak dla Bractwa tuteyszegio, iako tez i czasie Wyzwolenia Kosta na Siebie P. Jakub Kazimirski na siebie przymnie: PP. Cechmistrze wraz z Stołowemi do Prosby zupełnie przychylili się: żeby [słowo wykreślone] natychmiast do P. Andrzeja Furmanowicza na kontynuacją nauki był przedstawiony i przedstawia się: z tą Kondycyą ze Przyodziewek dla tegoz Bergmana i do Gospody Swym kosztem z odda. Onego, A zatem niniejszym Aktem Wyzwola się i pomiędzy Towarzyszow Czeladzi Profesyi Szewski Zapoliczonego mianuie [przekreślenie i u góry dopisek: który ] w każdym miejscu i miescie za to kuzdego izby był Uznawany, który akt Zadeklarowany i podpisami Stwierdzony [fragment pusty, następnie krzyżyk] jednak nierychley ani prędzy za Wyzwolonego zostanie aktualnym zawartem dopuka do dnia 22. Stycznia wku 1827 tyze Geltowkowy nauki nie zakonczy i tygodni 6. Po tym Terminie.

[Pod tekstem podpisy:]

Jakub Kazimirski jako Oyciec

Wawrzyniec Suchorski Tomas Czwiklinski

Franciszek Tuliszka Stołowy

Piotr Mizgalski 2 Stołowy

Francise Wąsowicz 3 Stołowy

Piotr Jedynecki 4 Stołowy Rom. Czerniewicz Asesor

19.01.1826 r. / str. 669; jęz. polski.

Transkrypt:

Wyzwolenie Wicentego Formanowicza

Działo się wBuku d 19 Stycznia 1826.

Wtedy (?) wdniu Dzisieyszym Zagaioney stawił się J.Pan Maci Szramkowski i oświadczył że po wydoskonaleniu Ucznia Wicentego Formanowicza w Proffesyi Szewski ządam go mieć po oddaniu wszelkiey Kondycyi za tegoz tymże proffesyi Szewski za wydoskonalonego Gdy Cechmistrze, wspolnie z Stołowemi po przekonaniu się o wydoskonaleniu się pomienionego Wincentego Formanowicza do przedstawienia Maystra JP Macieya Sramkowskiego przychyliwszy się niniejszy Protokuł zapisawszy podpisali

Wawrzyniec Sachorski

Tomas Czwiktamski (?)

Franciszek Tuliszka (podpis zamaszysty)

Franciszek Wąsowicz

Ryft (?) Misnalski

Piotr Jedynazki

6.12.1826 r. / str. 122; jęz. polski

Przyjęcie Andrzeja Formanowicza do grona majstrów, które odbyło się w 1807 r., ale nie zostało wówczas zapisane „ze względu na zaburzenia w kraju”.

„Wstępne i zdanie Bractwa Andrzeja Formanowicza seniora. Działo się w Buku dnia 6 grudnia 1826 r. Gdy w roku 1807 Andrzy Formanowicz na całkiego Maystra Bractwa Szewskiego dokupił się przecież z powodu wkroczenia Woysk Francuskich a ztąd powstałych zaburzeń w kraiu niemógł być w xięgę ninieyszą zapisany a zatem dopraszał się dziś przed obsadzonem stołem w przytomności Asesora aby Protokuł w tem względzie zapisanym został. Starsi Cechmistrze z Asesorem i stołowemi zważywszy wniosek iego za słuszny, przychyla się do żądania tegoż Andrzeja Formanowicza i przyimuie go z zaufaniem, że wszelkie kondycye poprzednio w czasie przyzwoitem wykonał – zezwalaiąc mu według prawa odtąd wszelkie poczesności iak wszystkim innym służy. Oświadcza się tu przy tem że na jatkę za 360 zł od Alexandra Cwodzinskiego okupioną – przyiętym został.

Na czem ninieyszy Protokuł ukonczony w głos odczytany i podpisany został”.

Podpisy: Wawrzyn Suchorski, Tomas Czwiklinski, dwa podpisy nieczytelne, Piotr Mizgalski i asesor – Sroczyński.

6.12.1826 r. / str. 646; jęz. polski

Transkrypt:

Wstęp do Bractwa Andrzeja Furmanowicza

Działo się w Buku Dnia 6 mca Grudnia 1825 [przekreślono pierwotnie zapisaną datę: ”4 mca Pazdziernika 1824 Roku”]

W Zagaioney Seßyi w Obecności Cechmistrza 1. i Tomasza Cwiklinskiego Wtorego tudzież w Obecności Stołowych Franciszka Tuliszki tegoz imienia Franciszka Wąsowicza. Piotra Mizgalskiego i Jedynackiego poza Stołem obsadzonem Wniesli Instancyą PP. Twior [?] Piotrowicz i Mikołay Tuliszka za Andrzejem Furmanowiczem Ządaniem Wstępu do Cechu Szewskiego Bukoskiego - na całkiego Maystra - ktory stosownie do exystuiących Praw gdy Panowie Cechmistrze wraz zAßeßorem i Stołowemi niemielinic w brew wniosku tegoz [przekreślone trzy słowa] nic do nadmienienia, powypełnieniu wszelkich Kondycji - a mianowicie zwazywszy zadaniu Dziesieyszym [ przekreślone słowo] na Jatke do Proffesyi Szewski [przekreślone trzy słowa] zł pols 100.- lubo zaś obowiązkiem było tegoz Andrzeja Formanowicza według prawa złożyć do Skrzyni Bracki zł pols 200 zpowodow atoli niemoznosci wystawia Obligacyią na drugie zł 100- ktorą wczasie pomyślnością zrealizowani, czyli wgotowiznie Bractwu złożyć Deklaruje się - dopotąd zaś pieniędzy wspomnianych niezłozy, obowiązuie się procent roczny potąd Kasie Bracki opłacać Wrescie gdy więcey niebyło do nadmienienia - został niniejszy Protokuł ukonczony a po przeczytaniu przyjęty [wyraz przekreślony] i zlasczwiadczeniem podpisany ze Andrzy Formanowicz został przięty na Maystra Bractwa tegoz i do wszelkich prerogatyw odtąd należy –

[podpisy]

Wawrzyn Sucharski

Franciszek Tuliszka Stołowy

Franciszek Wąsowicz Jako Stołowy Sroczynski

Korsz [?] Aßeßor

3.01.1832 r. / str. 163 – 164; jęz. polski.

Zgromadzenie Braci Szewskiej 3 stycznia 1832 r. w celu wybrania nowych władz cechu. Pod protokołem wśród osób biorących udział w zebraniu wymienieni są m.in.: Andrzej Formanowicz, Walenty Dybizbański, Jan Dybizbański i Łukasz Dybizbański. Głosowało 34 majstrów. Głosy liczył asesor – Sroczyński.

Wybrano:

Pierwszego cechmistrza – Franciszka Sobkowskiego (otrzymał 19 głosów);

Wtórego cechmistrza – Macieja Sramkowskiego (otrzymał 12 głosów).

Andrzej Formanowicz nie był wśród czterech kandydatów na te funkcje. Brał tylko udział w głosowaniu.

Pod protokołem są podpisy 34 szewców, w tym:

xxxAndrzy Formanowicz (poz. 8), xxxWalenty Dybizbański (poz.12)

xxxŁukasz Dybizbański (poz. 33), Jan Dybizbański (poz. 26).

17.01.1832 r. / str. 709; jęz. polski.

Transkrypt:

Uwolnienia z Młodszeństwa - Dominika Minskiego - Andrzeja Formanowicza i Piotra Krzeszkiewicza -

Działo się na Seßyi Bractwa Szewskiego dnia 17.Stycznia 1832

[fragment podkreślony w oryginale]

W Czasie zagioney na Dniu Dzisieyszem Seßyi Brackiey w Domu Cechmistrza Pierwszego Jpana Franciszka Sobkowskiego przed obsadzonem stołem - a mianowicie w przytomności JPana Macieja Sramkowskiego Cechmistrza Wtorego - Wawrzynca Suchorskiego Stołowego Pierwszego Tomasza Cwiklinskiego Wtórego - Franciszka Wawrzynowicza 3go i Mikołaja Stoniewicza Stołowego 4go staneli następująci Maystrowie - a- Dominik Minski - b - Andrzy Formanowicz - c - i Piotr Krzeszkiewicz z prosbą uwolnienia ich z Młodszenstwa a przedstawiwszy Kilkoletnie Usługi tak w Bractwie iako i przy Naukę [?] Magistracie pełnione dowiódłszy przytem największe posłuszeństwo i pilność wwykorzystaniu powinności Obowiązkow iakie im przez Starszych PPanow Cechmistrzy lub Stołowych nakazywane beły - ządali aby ich Prozbie zadosyć uczyniono - JVPanowie Cechmistrze wraz z Stołowemi zwazywszy ich przecstawienie zastaczne (?)i będąc sami swiadkami ich prawych zasług do ich ządania przychyliwszy się niniejszem - pomienionych Suplikantow od Usług tak Brackich tudzież i Koscielnych niniejszem zwalniaią, ztem przecież ostrzeżeniem, że na kazde wezwanie Slachy [?] Magistratu mieyscowego winni są pełnic wszelkie Usługi od których nizy podpisani zwolnic ich niemogą - Na czem niniejszy Protokuł ukończony wgłos odczytany - przyjęty i podpisany został.

[podpisy:]

Sroczynski AßeßOr Franciszek Sobkowski

Maci Sramkowski

Tomasz Cwiklinski

Franciszek Wąsowicz

Mikołay Stoniewicz [?]

25.04.1832 r. / str. 128 – 129; jęz. polski

„Działo się w gospodzie szewcki Bukowski – dnia 25^tego kwietnia 1832 r.”

Opisana jest sprawa przeniesienia siedziby cechu do p. Minskiego i przy tej okazji wybory nowych władz cechu. Fragment protokołu:

[...] J. Pana Dominika Minskiego, ktoren urząd ten na siebie dobrowolnie przyjął [pierwszego cechmistrza]. Przy tej okoliczności wybrano zarazem na Naczelników Towarzyszom Zgromadzenia Szewskiego JPana Wojciecha Filipowskiego pierwszem [dwa ostatnie słowa wykreślone i zamieszczona jest parafka] obczesorem [wyraz do rozszyfrowania] JPana Józefa Piotrowskiego wtorem JP. Andrzy Formanowicz [dopisany między wierszami]. Po przeprowadzeniu więc skarbu wraz z prawami szewczykowskiemi do Domu JPana Minskiego i ukończoney Elekcyi Obczesorów [słowo użyte już wcześniej, do rozszyfrowania], wezwani zostali JPanowie Towarzysze od starszych Panów Cechmistrzy i Stołowych do cechu poczem tymże odczytany został protokuł ninieyszy z tem zleceniem, aby nowo obranym obczesorom[?] tudzież Oycu Gospodniemu na zawsze byli posłuszni [...]”

Podpisy: Franciszek Sobkowski, Maci Sramkoski, Wawrzyn Suchorski, Tomasz Czwiklinski, Franciszek Wąsowicz, Mikołaj Słoniewicz, Dominik Minski;

Jako obcze..[?] Józef Piotroski wtóry. Aseso r Sroczyński

A. Formanowicz, F. Sobkowski, Maci Sramkoski, Tomasz Czwikliński, Jusef Wąsowicz.

13.08.1832 r./ str. 727 [zapis wykreślony]

Zapis na naukę ucznia młodoletniego Józefa Tymkowskiego do maystra Andrzeja Formanowicza. Pod zapisem podpis „An: Fur[skrót]”. Pod tym podpisem nastąpiły podpisy władz cechu.

22.09.1834 r. / str. 185; język polski

Działo się dnia 22 września ro 1834

Zapis Na naukę [i wyzwolenie - dopisano wyżej] szefskom młodoletniego Wicyntygo Formanowicza do maystra Wicyntygo Zwierzyńskiego Na Lat 3 wszystkie Kundycyie Mayster wicynty Zwierzynski nasiebie przyimuie Jakoto przywdziewek w przeciągu terminu i na wyzwolenie do Gospody oddać i wszystkie Koszta Jakie wynikną obowiąznie się ponieść tynże Wicynty Zwierzyński Jako mayster.

(podpis nieczytelny) FSobkowski Maci Sramkowski

(podpis nieczytelny) Tumasz Cwiklinski

__________________________________________________________

Działo się w Bractwi Szewskim w Buku dnia 18 Grudnia 1837

Dnia dzisiayszego został obywatel i Gawzdiarz Juzef Grasz Na ządanie swe, za złozyniem nadanych mu obowiąskow to iest uczyństowania Panow Braci Jako Cały Brat do Cychu przyjęty Poczym Protokuł ukończony w głos oczytany Podpisali

Joseph Rusja (?) Sobkowski

Maci Sramkowski

Karel (?) Białkoski

Carl Baon (?)

16.11.1834 r. / str. 746; jęz. polski (dokument znany)

Wybory na czwartego stołowego. Kandydował Andrzej Formanowicz, ale nie został wybrany.

18.02.1835 r. (rok przeprawiony z 1835 na 1834) / str. 275; jęz. polski

Prawdopodobnie rok jest niewłaściwy, ponieważ zapis dotyczy akceptacji rozliczenia finansowego przez władze cechu za 1834 r. Z tego roku pochodzą rachunki. Zatem zapisu dokonano pewnie w 1835 r. Podpisy pod zapisem m.in. Walentego Dybizbańskiego i A. Formanowicza.

15.02.1836 r. / str. 412; jęz. polski.

Zatwierdzenie sprawozdania finansowego. Podpisali m.in. Walenty Dybizbański i „Andrzy Formanowicz” (w przedostatniej linijce).

16.02.1836 r. / str. 285; jęz. polski

Zatwierdzenie bilansu za 1835 r. Podpisał m.in. A. Formanowicz. Ogółem jest 16 podpisów.

25.10.1837 r. / str. 195; jęz. polski.

Przyjęcie do grona maystrów Jakuba Olinkiewicza. W posiedzeniu cechu brali udział: Walenty Dybizbański i Andrzy Formanowicz jako „instancia” czyli wnioskujący o przyjęcie do bractwa Jakuba Olinkiewicza.

Nie ma ich podpisów pod protokołem.

12.12.1837 r. / str. 749; jęz. polski

Wybory trzeciego stołowego. Kandydował m.in. Andrzej Furmanowicz i Walenty Dybizbański, ale nie zostali wybrani. Wybrano Piotra Jedynackiego.

12.12.1837 r. / str. 750; jęz. polski

Wybory na czwartego stołowego. Kandydował Andrzy Furmanowicz i Walęty Dybizbański, ale nie zostali wybrani. Wybrano Franciszka Wolsztyńskiego.

16.01.1838 r. / str. 197; jęz. polski.

Przyjęcie do grona maystrów Ignacego Czwoidzinskiego. W posiedzeniu cechu brali udział: Piotr Mizgalski i Andrzej Formanowicz jako „instancia”, czyli wnioskujący o przyjęcie do cechu Ignacego Czwoidzinskiego.

Protokół bez podpisów.

14.02.1839 r. / str. 299 – 300; jęz. polski i jęz. niemiecki

Zatwierdzenie bilansu cechowego za rok 1838. Podpisał m.in. A. Formanowicz (poz. 9). Ogółem jest 13 podpisów.

3.04.1839 r. / str. 213

Przyjęcie do grona maystrów Wincentego Dakowskiego. Pan Andrzy Formanowicz i Stanisław Pawłowski wnieśli prośbę, aby włączyć go do grona mistrzów. W tekście jest wymieniony Andrzy Formanowicz, ale podpisu jego nie ma.

Podpisy: F. Sobkowski, Maci Sramkoski, xxxTomasz Czwiklinski, Dominik Minski, Piotr Jedynecki, Franciszek Olstynski.

25.01.1841 r. / str. 215 – 216; jęz. niemiecki.

Zapis dotyczący panów Macieja Niezielińskiego i Wojciecha Kujawskiego, podpisany m.in. przez A. Formanowicz (na ostatnim miejscu, IV stołowy ?).

16.02.1841 r. / str. 304; jęz. niemiecki.

Zapis dotyczący Franciszka, Jana i Józefa Piotrowskich podpisany przez A. Formanowicza ( na ostatniej pozycji, IV stołowy ?).

17.03.1841 r. / str. 776; jęz. polski.

Wyzwolenie na czeladnika młodoletniego Jana Wąsowicza. Władze cechu: Sobkowski, Maci Sramkowski, Olstinski, Minski, Karol .... , A. Formanowicz (IV stołowy ?)

28.03.1841 r. / str. 778; jęz. polski.

Zapis na naukę młodoletniego Marcina Piwińskiego do p. Cwoidzińskiego. Wśród podpisów na ostatnim miejscu podpis p. A. Formanowicza ( podpisy złożyło dwóch cechmistrzów i trzech stołowych).

25.04.1841 r. / str. 305; jęz. polski.

Wyzwolenie młodoletniego Franciszka Węcla. Podpisał m.in. A. Formanowicz (na ostatnim miejscu, IV stołowy ?).

27.05.1841 r. / str. 780; jęz. polski.

Zapis na naukę młodoletniego Mikołaia Gulskiego do p. Andrzeia Formanowicza.

„Przy zagaioney sesyiey w domu cechmistrza pierwszego Franciszka Sobkowskiego w przytomności cechmistrza wtórego JM. Pana Macieia Sramkoskiego tudziesz JM. Panów stołowych staneł Pan Andrzy Formanowicz przed obsadzonym stołym i dopraszał się, ażeby mu było wolno przyiąć ucznia w termin wyży wspomnionego Mikołaia Gulskiego. Co się tyczy zapisu Pan Andrzy Formanowicz wszystkie kosta na siebie przyimuie po ukończonym terminie. Pościel ucznia u p. Formanowicza zostaie. Na co się własną ręką podpisuie.’

A. Formanowicz

Nie ma żadnych innych podpisów.

6.07.1841 r. / str. 782; jęz. polski.

Zapis i wyzwolenie młodoletniego Andrzeia Boińskiego do p. Rocha Tuliszki.

Dużo podpisów. Ostatni p. A. Formanowicza (IV stołowy ?).

5.09.1841 r. / str. 783; jęz. polski.

Zapis i wyzwolenie młodoletniego Wicyntego Zielińskiego do p. maystra Lewona Suchorskiego. Jednym z podpisów jest podpis A. Formanowicza (prawdopodobnie stołowego, ale trudno tu ustalić którego).

5.10.1841 r. / str. 784; jęz. polski.

„Wyzwolinie mlodoletnich synów Zielińskich”. Wśród podpisów jest podpis A. Formanowicza, ktory nie jest wymieniony w treści zapisu.

25.10.1841 r. / str. 785; jęz. polski.

Wyzwolenie młodoletniego Karola Geszke. Pan A. Formanowicz podpisany jako przedostatni. W treści zapisu nie jest wymieniony.

26.10.1841 r. / str. 787; jęz. polski.

Wyzwolenie na czeladników młodoletnich synów Kubczynskich – Jana, Walentego, Bartłomieja i Ignacego. W treści A. Formanowicz nie jest wymieniony. Podpis wskazuje na to, że jest stołowym.

26.10.1841 r. / str. 202; jęz. polski.

Uwolnienie z młodszego Jakuba Olinkiewicza. Protokół podpisał m.in. Walenty Dybizbański i A. Formanowicz.

28.10.1841 r. / str. 308; jęz. niemiecki.

„Obradowano w Buku, 28 października 1841

Dzisiaj 14 lutego 1841 wybrany przez cech na mistrza szewskiego Andreas Furmanowicz postawił na podstawie potwierdzenia ze strony cechu wniosek o najszybsze (najbliższe) wprowadzenie.*

Nikt nie miał nic przeciwko temu i stało się, że Furmanowicz został przedstawiony i wprowadzony jako czwarty mistrz szewski, po tym jak stwierdził, że jest zaznajomiony ze swoimi obowiązkami.”

----------------

* Czyli coś na kształt ingresu

3.11.1841 r. / str. 385 (zapis wykreślony); jęz. polski.

Młodoletniego Andrzeia Targoszyńskiego.

Pierwszy cechmistrz – Franciszek Sobkowski

Wtóry cechmistrz – Maciej Sromkowski

Wśród podpisów: A. Formanowicz (ostatnia pozycja).

22.11.1841 r. / str. 788; jęz. polski.

Wyzwolenie na czeladnika (sic!) Tomasza Brylskiego. W treści A. Formanowicz nie jest wymieniony. Podpisał się jako ostatni z pięciu podpisujących.

22.11.1841 r. / str. 789; jęz. polski.

Zapis na naukę (sic!) młodoletniego Tomasza Brylskiego. Podpis A. Formanowicza na ostatnim miejscu wśród władz cechu.

21.12.1841 r. / str. 791; jęz. niemiecki.

Zapis dotyczący p. Stanisława Dybizbańskiego. W treści jest jeszcze wymieniony Jan (Johann) Dybizbański. Pod protokółem jest jest 5 podpisów. Ostatni z nich to podpis A. Formanowicza.

4.01.1842 r. / str. 309; jęz. polski.

Wyzwolenie na czeladnika Wicyntego Zwierzyńskiego. Podpisał m.in. A. Formanowicz (ostatnia pozycja wśród władz cechu).

13.01.1842 r. / str. 310; jęz. niemiecki.

Zapis w sprawie lub w imieniu p. Walentego Morzyńskiego. Pismo podpisał Walenty Morzyński i władze cechu, wśród których na ostatniej pozycji widnieje podpis A. Formanowicza (było 6 podpisów, co wskazywałoby, że był on czwartym stołowym).

27.01.1842 r. / str. 792; jęz. polski.

Wyzwolenie młodoletniego Józefa Dybizbańskiego. Podpis A. Formanowicza jest jednym z sześciu. Trudno ustalić kolejność tych podpisów. Są tylko podpisy władz cechu.

12.02.1842 r. / str. 317; jęz. niemiecki.

Zatwierdzenie bilansu za 1841 r. Podpisy: m.in. Andrzy Formanowicz (3 poz.). Dokument podpisało ośmiu majstrów i asesor.

12.02.1842 r. / str. 318; jęz. niemiecki.

Sprawy finansowe cechu. Podpis m.in.: Andrzy Formanowicz (na 3 poz.). Podpisy nie tylko władz cechu.

15.05.1842 r. / str. 793; jęz. polski.

Zapis młodoletniego Andrzeia Dybizbańskiego do p. Karula Białkowskiego.

Podpisy: Józef Dybizbański (ojciec ucznia ?), Karol Białkowski i władze cechu – 6 osób, wśród których na ostanim miejscu podpisał się A. Formanowicz, który nie jest wymieniony w treści protokołu.

6.09.1842 r. / str. 774; jęz. polski.

Wyzwolenie na czeladnika Bartłomieja Wencla. Podpisy tylko władz cechu:

Sobkowski, Sramkoski, Olstinski, Minski D., Karol Białkoski, A. Formanowicz (czwarty stołowy ?).

19.10.1842 r. / str. 794; jęz. polski.

Wyzwolenie na czeladnika młodoletniego Franciszka Stroińskiego. W treści nie jest wymieniony A. Formanowicz, ale jest jego podpis. Jednak trudno ustalić kolejność podpisów. Pod protokołem są podpisy władz cechu (czterech osób) i Teodora Pawłowicza, nie ma natomiast podpisu D. Minskiego i K. Białkowskiego.

2.11.1842 r. / str. 795; jęz. polski.

Zapis na naukę młodoletniego Marcina Białkowskiego. A. Formanowicz nie jest wymieniony w treści. Pisał się jako piąty z kolei (ostatni). Są tylko podpisy władz cechu. Brak podpisu D. Minskiego.

8.11.1842 r. / str. 384; jęz. niemiecki.

Pismo w sprawie lub w imieniu Michała Libery.

Podpisy: bezpośrednio pod zapisem: xxx Michael Libera i Marcin Liberski – własnoręcznie;

odkreślenie poziomą kreską;

pod kreską: (?)Sobkowski Maci Śramkoski

Olstynski Karol Białkoski

A. Formanowicz Walenty Dybizbański

10.01.1843 r. / str. 797; jęz. polski.

Wyzwolenie na czeladnika ucznia Andrzeja Formanowicza – Mikołaja Gulskiego: „... staneł Jm. Andrzy Formanowicz przed obsadzonym stołem i dopraszał się, ażeby mu było wolno swego ucznia wyży wspomnionego Mikołaia Golskiego wyzwolić”. Podpis A. Formanowicza wśród władz cechu ( jest sześć podpisów, trudno ustalić kolejność).

11.02.1843 r. / str. 319; jęz. niemiecki.

Sprawy finansowe cechu. Bilans za 1842 r. Podpisał m.in. A. Formanowicz.

11.02.1843 r. / str. 321; jęz. niemiecki.

Pismo w sprawie lub w imieniu Kaspra Niezielińskiego. Podpisane m.in. przez A. Formanowicza (przedostatni).

6.03.1843 r. / str. 203; jęz. polski.

Zapis na naukę młodoletniego Kazmierza Hoynowskiego do p. maystra Gaspra Niezielińskiego. Protokoł podpisany m.in. przez A. Formanowicza (przedostatni wśród władz cechu).

7.03.1843 r. / str. 798; jęz. polski.

Zapis młodoletniego Józefa Tomaszewskiego do p. maystra Michała Czwodzinskiego. W treści nie jest wymieniony A. Formanowicz, ale jest jego podpis. Trudno ustalić kolejność podpisów, ale nie jest to z pewnością podpis ostatni.

17.03.1843 r. / str. 220; jęz. polski.

Wyzwolenie na czeladnika młodoletniego Kazimierza Hoynackiego, ucznia Gaspra Niezielińskiego. Zapis podpisał m.in. A. Formanowicz.

22.03.1843 r. / 383; jęz. niemiecki.

Pismo w sprawie lub w imieniu Walentego Bogackiego.

Podpisy:

Sobkowski Sramkoski

Franciszek Olstinski

A. Formanowicz Nizieliński.

20.10.1843 r. / str. 398; jęz. polski.

Wyzwolenie młodoletniego Marcina Mędelskiego.

Podpisy:

Pierwszy cechmistrz – Sobkowski Wtóry cechmistrz – Maciej Sramkowski

Stołowi: A. Formanowicz, Nizielinski.

17.11.1843 r. / str. 316; jęz. polski.

Zapis na naukę młodoletniego Bartłomieja Rutowicza. Wśród podpisów: A. Formanowicz

(na ostanim miejscu).

18.12.1843 r. / str. 223; jęz. polski.

Wyzwolenie młodoletniego Michała Kuiawskiego, ucznia majstra Macieja Nizielińskiego. Podpisał m.in. A. Formanowicz (na ostatnim miejscu).

23.01.1844 r. / str. 800; jęz. polski.

Zapis na naukę młodoletniego Michała Weynera do p. Franciszka Wolsztyńskiego. W treści nie ma nic o A. Formanowiczu. Podpisał się jako ostatni.

10.02.1844 r. / str. 320; jęz. niemiecki.

Sprawozdanie finansowe za 1843 r. Podpisali m.in. A. Formanowicz (4 poz.), Stanisław Dybizbański (11 poz.) - obaj własnoręcznie. Ogółem jest 11 podpisów.

26.04.1844 r. / str. 324; jęz. niemiecki.

Pismo w sprawie lub w imieniu Jana Miałkiewicza. Podpisy: pod pismem bezpośrednio podpisał się Jan Miałkiewicz. Niżej podpisali się członkowie władz cechu, wśród nich A. Formanowicz (na ostatnim miejscu, jedynie przed asesorem).

26.04.1844 r. / str. 325; jęz. niemiecki.

Pismo w sprawie lub w imieniu Pawła Miałkiewicza. Pod pismem jego podpis (krzyżykami). Niżej są podpisy władz cechu, a wśród nich podpis A. Formanowicza

( na ostatnim miejscu).

13.05.1844 r. / str. 811; jęz. polski.

Wyzwolenie młodoletniego Tomasza Kudlińskiego. A. Formanowicz podpisany jako piąty, przedostatni.

27.05.1844 r. / str. 757; jęz. polski.

Wyzwolenie na czeladnika młodoletniego Marcina Piwińskiego. Podpisy:

Sobkowski, Sramkowski, Olstinski, A. Formanowicz, Nizielinski.

1.01.1845 r. / str. 801; jęz. polski.

Zapis na naukę Nepomucena Zielińskiego. W treści, nie ma nic o A. Formanowiczu. Podpis jego jest wśród innych, trudno jest ustalić kolejność, ale nie jest to ostatnia linijka podpisów.

14.02.1845 r. / str. 326; jęz. niemiecki.

Rozliczenie finansowe za 1844 r. Podpis m.in. A. Formanowicza (na 4 poz.).

8.04.1845 r. / str. 311; język niemiecki.

Sprawa panów: Macieja Niezielińskiego i Józefa Dziembowskiego. Podpisał m.in. A. Formanowicz (na 4 poz.).

1.05.1845 r. / str. 805; jęz. polski.

Zapis na naukę młodoletniego Wawrzyna Balcerowicza (?). W treści nie jest wymieniony A. Formanowicz. Podpisy: Benedek Nizieliński, Stanisław Janicki, następnie podpisy władz cechu: Sobkowski, Olstinski, A. Formanowicz, Niezielinski, Czwojdzinski (?)

6.05.1845 r. / str. 391; jęz. polski.

Wyzwolenie na czeladników Karola i Wojciecha Przeworskich:

Podpisy:

Sobkowski Sramkoski Olstiński

A. Formanowicz Niezieliśki Czwojdziński

1.10.1845 r. / str. 312; jęz. niemiecki.

Zeznanie (?) Józefa Dybizbańskiego (niepiśmiennego) i świadka Dominika Minskiego. Podpisy: xxx Józef Dybizbański

Dominik Minski – świadek

-----------------------------------

Sobkowski Sramkoski

Formanowicz

xxx Melchior Czwodzinski

Nizielinski

5.10.1845 r. / str. 396; jęz. polski.

Wyzwolenie młodoletniego Marcina Białkowskiego.

Podpisy:

Pierwszy cechmistrz – Sobkowski

Wtóry cechmistrz – Sramkoski

Stołowi: Olstiński, A. Formanowicz, Nizielinski, Czwoidzinski.

28.10.1845 r. / str. 804 (zapis pierwszy na stronie); jęz. polski.

Zapis na naukę młodoletniego Jakuba Szmankiewicza do p. maystra Gaspra Niezielińskiego. W treści nie jest wymieniony A. Formanowicz. Podpisał sie pod tym zapisem jako ostatni.

26.11.1845 r. / str. 803 (zapis drugi, dolny); jęz. polski.

Wyzwolenie na czeladnika Andrzeia Dybizbańskiego. W treści nie jest wymieniony A. Formanowicz. Wśród pięciu podpisów jest jego podpis w drugiej linijce.

1.12.1845 r. / str. 806; jęz. polski.

Wyzwolenie na czeladnika Ludwika Tymkowskiego , ucznia majstra Wicyntego Nizielińskiego.

Właściwie jest to przyjęcie na naukę.

Podpisy: xxx Pietr Tymkoski jako świadek

Dominik Minski

Wicynty Nizielinski

Sobkowski Sramkoski

Olstinski A. Formanowicz

Nizieliński

Uwaga na marginesie: Ludwik Tymkowski zakończył czas swego terminu 1^go grudnia 1847 r. i [został] całem czeladnikiem.

27.12.1845 r. / str. 403 – 404; jęz. niemiecki.

Zapis dotyczy Wąsowiczów.

Pod pismem: xxx Ludwig Wąsowicz Dominik Minski – jako świadek

Walenty Wąsowicz

odkreślenie poziomą kreską;

Podpisy władz cechu: Sramkowski Olstinski

A. Formanowicz

Niezielinski

Majcher Czwiedzienski

27.12.1845 r. / str. 408; jęz. niemiecki.

Pismo w sprawie lub w imieniu p. Tuliszkiewicza.

Pod pismem podpisał się własnoręcznie Stanisław Tuliszkiewicz i Dominik Minski – jako świadek;

odkreślenie kreską poziomą;

Podpisy władz cechu: Sramkoski Olstiński

A. Formanowicz, Niezieliński, Michał Czwudzinski

22.01.1846 r. / str. 327 – 328; jęz. niemiecki.

Bilans za 1845 r.. Podpisany m.in. Andrzy Formanowicz (4 poz.) i Walenty Dybizbański (obaj własnoręcznie). Razem jest 18 podpisów.

22.01.1846 r. / str. 329 – 330; język niemiecki.

Obradowano w Buku, 22 stycznia 1846

Po tym jak dotychczasowi cechmistrze Franz Sobkowski i Maciej Sramkowski złożyli swój dotychczasowy urząd i odebrane zostały dzisiaj rachunki. Zaproszeni członkowie cechu przeszli do wyboru nowych cechmistrzów. Po głosowaniu i podliczeniu głosów okazało się, że

1 Andreas Furmanowicz został wybrany na pierwszego a

2 Peter Jedinecki na drugiego cechmistrza

Wybrani przyjęli funkcje. Prawie nikt nie miał zastrzeżeń i dlatego nic więcej nie napisano

Cechmistrz Furmanowicz przejmuje:

1.............

2 niniejszy protokolarz

3 zaświadczenie ................ naszyjnik, potem zostały przekazane przywileje z 1527 r i 1766r

4 wykaz .........

5 zeszyt dot. informacji o zaległych sumach...........skrypt dłużny w liczbie 37

6 jeden skrypt dłużny Jana Filipowskiego w wysokości 150 marek 21 ....

7 jeden skrypt dłużny Wal. Filipowskiego w wysokości 150 ..

8 wykaz 10 stron dotyczących procentów i chwilowego zawieszenia płacenia zobowiązań

9 zeszyt pokwitowań w liczbie 12

10 zeszyt dotyczący wpływów i wydatków 20 stron

11 zeszyt starych pokwitowań odbioru pożyczek

12 dwa stare wykazy

13 jeden stary wykaz

14 sześć starych dokumentów

15 ..............

16 stare .............

cechmistrz Andreas Furmanowicz kwituje przyjęcie wyżej wymienionych przedmiotów i dokumentów.

Podpisy

23.01.1846 r. / str. 331 – 332; jęz. niemiecki.

Obradowano w Buku, 23 stycznia 1846

Na dzisiejszym zebraniu dotychczasowy pierwszy cechmistrz Soboski i drugi cechmistrz Szramkowski złożyli swoje urzędy i na ich miejsca zostali wybrani i wprowadzeni Andreas Furmanowicz jako pierwszy cechmistrz i Peter Jedynecki, potem odbyły się wybory na mistrzów stolarskich, zostali wybrani:

1 Dominik Minski– pierwszy stołowy

2 Jakob Sloniewicz – drugi stołowy

3 Maci (Maciej) Wodyński– trzeci stołowy

4 Wojciech Morzyński xxxWojciech Morzyński – czwarty stołowy

wyrazili oni gotowość przyjęcia urzędu i wypełniania go ze starannością.

Obrady zostały przeczytane wszystkim obecnym. Zatwierdzono je na przyszłość i podpisano.

Mendelski Konstanty Choynacki

Roch Tuliszka xxx Antoni Piątkowski

xxx Marcin Formanowicz

xxx Piotr Krześkiewicz Wojciech Terczeski

Stanisław Dybizbański Józef Dybizbański

Wojciech Suchorski Sta: Tuliszkiewicz xxx Józef Tomaszewski [...?] Dałkiewicz

Podpis nieczytelny osoby piszącej czyli asesora

dzisiaj zrezygnował * Wojciech Morzyński i na jego miejsce wybrano Carla (nazwisko nieczytelne)

14.09.1846 r. / str. 401, jęz. niemiecki.

Pismo w sprawie lub w imieniu Teodora Cwojdzińskiego, Macieya Nizielińskiego i Walentego Dybizbańskiego. Pod pismem podpisy: Teodor Cwoydzinski

Maci Nizielinski

Dybizbański

---------------------------------------

oraz władz cechu:

A. Formanowicz Piotr Jedynecki

Dominik Minski Morzynski

Olstinowski Niezielinski

14.09.1846 r. / str. 411; jęz. niemiecki.

Pismo w sprawie albo w imieniu Wawrzyna Wąsowicza.

Podpisy władz cechu: A.Formanowicz, Piotr Jedynecki, Dominik Minski itd.

14.09.1846 r. / str. 413; jęz. niemiecki.

Pismo w sprawie albo w imieniu Wojciecha Sramkowskiego – jego podpis bezpośrednio pod pismem.
Podpisy władz cechu: A. Formanowicz, P. Jedynecki, Dominik Minski, W. Morzyński, podpis nieczytelny, Nizieleński.

29.10.1846 r. / str. 361 – 362; język polski.

Przyjęcie na majstra Marcina Gintera. Bezpośrednio pod zapisem jest jego własnoręczny podpis. Podpisy władz cechu:

A. Formanowicz

Piotr Jedynecki

Dominik Miński

Maciey Wodyński

Na str. 362 jeszcze raz podpisali się: A. Formanowicz i Piotr Jedynecki.

Ostani podpis Wierzbińskiego jako asesora.

29.10.1846 r. / str. 807; jęz. polski.

Wyzwolenie młodoletnich Jana i Franciszka Xawerego, synów Franciszka Szumnarskiego, obywatela i szewskiego kunsztu maystra w Buku. Protokół został spisany w domu pierwszego cechmistrza Andrzeja Formanowicza. Jego podpis figuruje jako pierwszy pod protokółem. Asesor Wierzbiński.

29.10.1846 r. / str. 808; jęz. polski.

Wyzwolenie młodoletnich Marcina i Walentego Dybizbańskich , synów Walentego Dybizbańskiego, obywatela i szewskiego kunsztu maystra w Buku. Protokół został spisany w domu pierwszego cechmistrza Andrzeja Furmanowicza. Jego podpis figuruje jako pierwszy pod protokółem - A. Formanowicz. Wierzbiński – asesor.

29.10.1846 r. / str. 752

Zwolnienie z młodszeństwa Jana Terczewskiego. A. Formanowicz – pierwszym cechmistrzem, Piotr Jedynacki – drugim cechmistrzem.

18.11.1846 r. / str. 364, jęz. niemiecki.

Pismo w sprawie albo w imieniu Białkoskiego. Jego własnoręczny podpis znajduje się bezpośrednio pod zapisem. Niżej są podpisy władz cechu:

A. Formanowicz Piotr Jedynecki

Dominik Minski Maci Wodynski

18.11.1846 r. / str. 382; jęz. niemiecki.

Pismo w sprawie lub w imieniu Wojciecha Suchorskiego.

Pod pismem podpisy władz cechu:

A. Formanowicz Piotr Jedynecki

Dominik Minski Jakub Słoniewicz

Maciey Wodynski

18.11.1846 r./ str. 753; jęz. niemiecki.

Pismo w sprawie lub w imieniu Macieya Wodyńskiego. Pod nim podpisy władz cechu: A. Formanowicz, Piotr Jedynecki – cechmistrze i dalej stolowi.

18.11.1846r. / str. 755; jęz. niemiecki.

Pismo w sprawie lub w imieniu Andrzeja i Walentego Wąsowiczów. Podnim podpisy władz cechu: A. Formanowicz, Piotr Jedynecki, Dominik Minski, Jakub Słoniewicz, Maciej Wodyński.

19.01.1847 r. / str. 334; jęz. niemiecki.

Pismo w sprawie lub w imieniu Macieja Niezielińskiego. Jego podpis jest bezpośrednio pod pismem.Niżej są podpisy władz cechu:

A.Formanowicz

Piotr Jedynecki

Dominik Minski

Jakub Słoniewicz

Maciej Wodyński

8.01.1848 r. / str. 380; jęz. polski

Zapis ucznia na naukę zawodu. Wśród podpisów własnoręczny podpis Walentego Dybizbańskiego. Brak podpisu A. Formanowicza.

11.01.1848 r. / str. 823; jęz. niemiecki.

Zapis prawdopodobnie dotyczy pożyczki pieniędzy, bo obok pod datą 27.03.1849 r. jest spisana po polsku ugoda w sprawie przedłużenia terminu spłaty do 1851 r.. Zapis sporządzony w jęz. niemieckim podpisany został przez pierwszego cechmistrza A. Formanowicza.

25.01.1848 r. / str. 824; jęz. niemiecki.

Pismo dotyczy Józefa Zaprackiego. Podpisał je m.in. A. Formanowicz.

26.02.1848 r. / str. 227; jęz. niemiecki.

Bilans cechu „z roku 1846 na 1847 asz do dnia 26 lutego 1848 r.” Pod zatwierdzeniem bilansu jest m.in. podpis Dybizbańskiego, a nie ma podpisu Formanowicza.

10.04.1848 r. / str. 827: jęz. polski (dokument znany).

Wyzwolenie młodoletniego Andrzeja Formanowicza, s. Andrzeja Formanowicza na czeladnika.

26.09.1848 r. / str. 335; jęz. niemiecki (dokument znany).

W treści pisma występuje Andreas Furmanowicz i wdowa Marianna Furmanowicz (niepiśmienna). Jest to ten dokument, w którym wdowa po Andrzeju Furmanowiczu przekazała wszystko, co dotyczyło cechu, władzom cechu.

26.09.1848 r. / str. 336; jęz. niemiecki.

Wybór w miejsce zmarłego Andrzeja Formanowicza na pierwszego cechmistrza – Piotra Jedyneckiego; Drugim cechmistrzem został – Kasper Niezieliński, a stołowymi: Dominik Minski, Jakub Słoniewicz, Walenty Dybizbański, Michał Cwojdziński. Protokół z posiedzenia członków cechu podpisali:

Pietr Jedynecki Nizieliński

Dominik Minski Michał Czwojdziński

Jakub Słoniewicz Dybizbański

Asesor

/podpis nieczytelny/

23.04.1849 r. / str. 342; jęz. polski.

P. Wincenty Furmanowicz zwrócił się z prośbą o zapisanie i wyzwolenie ucznia Walentego Urbanoskiego. Pismo podpisał m.in. Łukasz Dyzbizbański per J. Degorski oraz Winty Furmanowicz i inni.

17.12.1850 r. / str. 343 – 344; jęz. niemiecki.

Obradowano w Buku, 17 grudnia 1850

Dzisiaj na wniosek czeladnika szewskiego Andreasa Furmanowicza zebrali się cechmistrze, a także (.....) członków cechu.

(...) zezwolił na przyjęcie go na mistrza, a zwłaszcza na członka cechu, Furmanowicz poddał się egzaminowi.

Peter Jedinecki i Jacob Słoniewicz- wybrani członkowie komisji egzaminacyjnej- stwierdzili, że Furmanowicz przyswoił sobie wszystkie umiejętności, które musi posiadać mistrz szewski. Po tym stwierdzeniu zebrani nie mieli zastrzeżeń, że Andreas Furmanowicz wstępuje jako członek cechu.

Pierwszy mistrz Jedinecki został zobowiązany do uroczystego przyrzeczenia, że będzie przestrzegał postanowienia cechu, a także przyszłe statuty.

Nikt nie był przeciwny.

Andreas Furmanowicz (nowy charakter pisma)

F. Dłużyński jako opiekun

odkreślenie kreską poziomą:

pod kreską: Piotr Jedynecki, Jakub Słoniewicz, Dominik Minski, xxx Józef Kupczyński, xxx Łukasz Dybizbański.

27.02.1851 r. / str. 235; jęz. polski.

Zatwierdzenie bilansu. Podpisy m.in. xxx Łukasza Dybizbańskiego i Andrzeja Formanowicza. Dybizbańscy nie złożyli podpisu własnoręcznego, tylko „przez Degorskiego”. Natomiast A. Formanowicz podpisał się następująco: „Andrzej Furmanowicz [nowy charakter pisma]”.

Rok 1851/1852 – str. 834.

Tabela „spłatnego” – Andrzy Furmanowicz 169,- (r-ki z roku 1851).

1.03(?).1853 r. / str. 239 – 240; jęz. niemiecki.

Zatwierdzenie bilansu za okres 27.02.1851 r. – 02. 1853 r.

Zapis z podpisami m.in. Łukasza Dybizbańskiego i Wincentego Furmanowicza (krzyżyki i podpis przez kogś) oraz własnoręcznymi Stanisława Dybizbańskiego i Walentego Dybizbańskiego.

* * *

Uwagi:

1/ We wszystkich zapisach dotyczących zapisów uczniów na naukę zawodu, wyzwalania na czeladników, przyjmowania w poczet majstrów nie wymieniano z nazwiska i imienia stołowych, a jedynie cechmistrzów. Dlatego trudno jest ustalić, którym kto był stołowym ( wybierano czterech stołowych, a pod zapisami podpisywało się często dwóch – trzech). Jedno jest bezsporne, że władze cechu czyli cechmistrze i stołowi podpisywali się w jednej grupie, a jeśli podpisywały się osoby nie będące we władzach cechu, to ich podpisy były odkreślone linią.

2/ Zatwierdzenie bilansu podpisywała większość majstrów należących do cechu, nie tylko władze cechu.

3/ Przy przyjmowaniu do grona majstrów były osoby polecające, które zazwyczj ale nie zawsze podpisywały się najpierw pod protokołem. Potem następowały podpisy władz cechu: dwóch cechmistrzów i czterech stołowych.

4/ Asesor piszący po niemiecku prawie zawsze pisał nazwisko w formie „Furmanowicz”, a gdy protokół, czy zapis w innej formie był pisany po polsku to stosowano formę „Formanowicz”.

WNIOSKI

DOTYCZĄCE ANDRZEJÓW FORMANOWICZÓW

1/ Andrzej Formanowicz s. Jana i Kunegundy Hałdrzyńskiej

ur. 01.10.1775 r., zm. 19.01.1831 r.

- w 1807 r. został mistrzem w zawodzie szewskim, co zapisane zostało w księdze cechowej (sygn. 34) pod datą 6.12.1826 r.„ze względu na zaburzenia w kraju” (czasy napoleońskie);

- miał prawdopodobnie ucznia, który zrezygnował z nauki zawodu u Marcina Formanowicza (prośba ucznia o przeniesienie jest w księdze cechowej (sygn. 34) na str. 662 pod datą 11(17 ?).10. 1825 r.; nie mogło to być przeniesienie do Andrzeja Formanowicza, jego syna, bo on został mistrzem dopiero 6.12.1826 r.

2/ Andrzej Formanowicz - ???

- wyzwolony na czeladnika 10.12.1810 r. (protokół na str. 538 – 539 księgi cechowej, sygn. 34). Mógł to być np. syn brata Andrzeja Formanowicza s. Jana, ale nie można wykluczyć, że jest to informacja o wyzwoleniu na czeladnika Andrzeja juniora, tylko ze złą datą. Dokumenty z tego okresu (czasy napoleońskie) najwyrażniej były odtwarzane w okresie późniejszym (vide zapis o nabyciu uprawnień mistrzowskich przez Andrzeja – seniora i inne zapisy z lat 1766 – 1822). Zostały one wpisane do księgi cechowej jako kopie lub zapisy z pewnością potwierdzone przez świadków i dotyczące tylko najważniejszych spraw (wyzwolenia, kontrakty na jatki szewskie. Dopiero od 1823 r., są na bieżąco wpisywane protokoły. Ale mimo wszystko to może pozostać tylko hipotezą.

3/ Andrzej Formanowicz s. Andrzeja i Reginy Szymańskiej

ur. 29.10.1803 r., zm. 27.07.1848 r.

- 6.12.1826 r. został przyjęty do grona majstrów zrzeszonych w cechu szewców w Buku (protokół na str. 646 księgi cechowej, sygn. 34);

- 3.01.1832 r. brał udział w wyborach władz cechu (jeszcze nie kandydował do władz, ale udział w głosowaniu potwierdził swoim własnoręcznym podpisem w protokóle na str. 163 – 164 w księdze cechowej);

- 25.04..1832 r. (str. 128 – 129) – Andrzej Formanowicz ponownie wybiera nowe władze cechu, w związku ze zmianą siedziby cechu. „Przy tej okoliczności wybrano zarazem na Naczelników Towarzyszom Zgromadzenia Szewskiego[...] JPana Józefa Piotrowskiego [...] [ i] JP. Andrzy[a] Formanowicz[a] (dopisany między wierszami);

- 13.08.1832 r. (str. 727) - Andrzej Formanowicz przyjmuje ucznia na naukę;

- 16.11.1834 r. (str. 746) - Andrzej Formanowicz kandyduje na czwartego stołowego, ale nie zostaje wybrany;

- 18.02.1835 r. (str. 275) - Andrzej Formanowicz podpisuje bilans cechu za 1834 r.;

- 15.02.1836 (str. 412) oraz 16.02.1836 r. (str. 285) - Andrzej Formanowicz podpisuje się pod bilansem i protokołem dotyczącym spraw finansowych cechu;

- 25.10.1837 r. (str. 195) - Andrzej Formanowicz wnioskuje o przyjęcie do grona majstrów Jakuba Olinkiewicza;

- 12.12.1837 r. (str. 749 i 750) - Andrzej Formanowicz kandyduje na trzeciego i czwartego stołowego, ale nie zostaje wybrany;

- 16.01.1838 r. (str.197) - Andrzej Formanowicz wnioskuje o przyjęcie do grona majstrów Ignacego Cwojdzińskiego;

- 14.02.1839 r. (str.299 – 300) - Andrzej Formanowicz podpisuje się pod zatwierdzeniem bilansu za rok 1838;

- 3.04.1839 r. (str. 213) - Andrzej Formanowiczwnioskuje o przyjęcie do grona majstrów Wincentego Dakowskiego;

- 25.01.1841 r. (str. 215 – 216) – od tej daty Andrzej Formanowicz do końca 1845 r. na wszystkich protokołach cechowych podpisuje się wśród władz cechu na miejscu wskazującym, że pełni funkcję stołowego; prawdopodobnie jest czwartym stołowym; nie ma protokołu z zebrania wyborczego, dlatego nie ma tu pewności, czy przez cały czas był czwartym, czy może to było różnie w różnych okresach czasu; chyba jednak najistotniejsze jest to, że był doradcą cechowym, a to przygotowałogo do awansu na pierwszego cechmistrza;

- 22.01.1846 r. (str.329 – 330) – wybór Andrzeja Formanowicz na Pierwszego Cechmistrza;

- 23.01.1846 r. (str. 331 – 332) – od tej daty Andrzej Formanowicz podpisuje wszystkie protokoły cechowe jako Pierwszy Cechmistrz; trwa to do jego śmierci, ale już 8.01.1848 r. (str. 380) po raz pierwszy brakuje jego podpisu pod protokołem, nie podpisał też bilansu za lata 1846 – 1848 [do 28.02] przedstawionego do zatwierdzenia 26.02. 1848 r. (str. 227) – czyżby jego śmierć była poprzedzona półroczną chorobą?; ostatnie jego podpisy pochodzą z 11 i 25.01 1848 r., a 10.04.1848 r. (str. 827) był obecny przy wyzwalaniu młodoletniego Andrzeja Formanowicza, swojego syna, na czeladnika;

- 26.09.1848 r. (str. 335) Marianna Furmanowicz, wdowa przekazała za pokwitowaniem skrzynkę cechową władzom cechu, i tego samego dnia wybrano nowe władze cechu (str. 336).

4/ Andrzej Formanowicz - ????

- 17.01.1832 r. (str. 709) – wyzwolenie na czeladnika Andrzeja Formanowicza (razem z Dominikiem Minskim).

5/ Andrzej Formanowicz, s. Andrzeja i Marianny Datkiewicz, ur. 29.11.1830 r., zm. 02.04.1854 r.

- 10.04.1848 r. (str. 827) zostaje wyzwolony na czeladnika;

- 17.12.1850 r. (str. 343 – 344) jest zapis w jęz. niemieckim, który wymaga przetłumaczenia; jest to prawdopodobnie zaliczenie go do grona majstrów; wątpliwości budzi fakt, że w dokumencie tym występuje z opiekunem F. Dłużyńskim. Co prawda nie miał już ojca, ale może jeszcze był zbyt młody ?

- 27.02.1851 r. (str. 235) – podpis Andrzeja Formanowicza pod bilansem za rok 1850;

- 1851/1852 – jego nazwisko figuruje w tabeli spłatnego.

WNIOSKI

DOTYCZĄCE INNYCH FORMANOWICZÓW

MARCIN FORMANOWICZ s. Andrzeja i Reginy Szymańskiej

- 22.10.1824 r. (str. 650) – zapis na naukę Melchiora Bergemana do majstra Marcina Formanowicza;

- 11(17 ?).10.1825 r. (str. 662) – w/w uczń domaga się przeniesienia na naukę zawodu do Andrzeja Formanowicza (seniora, bo junoir został majstrem dopiero 6.12.1826 r.);

- 23.01.1846 r.(str. 331 – 332) – Marcin Furmanowicz złożył podpis pod protokołem w jęz. niemieckim (podpisał się krzyżykami); jego brat Andrzej dzień wcześniej został wybrany na pierwszego cechmistrza.

WINCENTY FORMANOWICZ, syn Stanisława

- 14.03.1823 r. (str. 627) – zapis na naukę;

- 19.01.1826 r. (str. 669) – wyzwolenie na czeladnika;

WINCENTY FORMANOWICZ, syn Marcina

- 22.09.1834 r. (str. 185) – zapis na naukę na 5 lat do Wincentego Zwierzyńskiego.

- 23.04.1849 r. (str. 342) – przyjęcie ucznia na naukę ;

- 1.03(?).1853 r. (s.239 – 240) – podpis pod bilansem.