www.FORMANOWICZ.pl

Formanowiczowie z Wielkopolski - genealogia rodzinna

Najwcześniejsi

Najwcześniejszy zapis, w którym pojawia się nazwa osobowa „FURMANOWICZ”, pochodzi z początku XV wieku. W dniu 10 kwietnia 1418 r. starosta bydgoski, Janusz Brzozogłowy1 pisze list do zarządcy zamku w Pieniu, w którym broni mieszkańca Fordonu2 [mieszczanina] nazwanego Swench 3 Furmanowicz 4 , niesłusznie oskarżanego przez Krzyżaków o to, że służył za przewodnika na terenie ziemi chełmińskiej podczas pościgu za złodziejami, którzy obrabowali jakiś kościół.


Przypisy:
(1) - Janusz Brzozogłowy (2) - Fordon (3) - Swench (4) - Furmanowicz


Dokument ten zachował się w Geheimes Staatsarchiv Preussischer Kulturbesitz w Berlin-Dahlem, pod sygnaturą: XX. HA Historisches Staatsarchiv Königsberg, OBA 2707



Możesz zobaczyć dokumenty w oryginalnym wygladzie:

Dokumenty
(jako "DjVu")
Tłumaczenie
List przewodni
(217 kB)
List główny
(518 kB)
zobacz


*   *   *


      Nazwisko o tym samym brzmieniu (Furmanowicz) kilkadziesiąt lat później, pod koniec XV w., pojawia się w zapisach krakowskich. Osobę tak nazywaną wymienia prof. Ludwik ŁYSIAK w swoim opracowaniu p.t. "Decreta iuris supremi Magdeburgensis castri Cracoviensis 1481 - 1511" (Dekrety Sądu Wyższego Prawa Niemieckiego na zamku w Krakowie) na stronie 386. Zapis ten dotyczy sądowej sprawy odwoławczej wniesionej do Sądu Wyższego w Krakowie. Wzmianka wymagaga sprawdzenia w źródle.

      Po kolejnych kilkudziesięciu latach, w drugiej połowie XVI wieku, spotykamy kolejne wzmianki o osobie noszacej tym razem nazwisko Formanowicz. Jan Zamoyski, kanclerz i hetman wielki koronny, we Lwowie w dniu 3 VII 1578 roku wstawia się za Jerzym Formanowiczem, którego statek naładowany pszenicą zajęli swego czasu Gdańszczanie. Łaciński tekst tego dokumentu brzmi następująco:



A oto tłumaczenia tekstu łacińskiego na język polski:


(podkreślenia w teksćie są dziełem autora strony)


Zapis ten pochodzi z książki: "Archiwum Jana Zamoyskiego kanclerza i hetmana wielkiego koronnego. T. 1, 1553-1579" Oprac. Maurycy Zamoyski: Red. Wacław Sobieski; Warszawa: Druk. Piotra Laskauera i S-ki, 1904 i mieści się na stronach 233 i 234 tej książki. Dzieki uprzejmości Biblioteki Narodowej w Warszawie przedstawiam powyżej pełen łaciński tekst przedmiotowego pisma. Oryginał dokumentu niestety nie zachował się. W roku wydania źródłowej pozycji (1904) był przechowywany w Archiwum Gdańskim, co potwiedza numer sygnatury podany w źródle. Niedawna kwerenda w Archiwum Państwowym w Gdańsku nie przyniosła jednak pozytywnych wyników. Dokument z 1578 roku nie został odnaleziony, co potwierdza pismo z Archiwum w Gdańsku, będące w posiadaniu autora strony.

      W najstarszych zapisach bukowskiej parafii p.w. św. Stanisława Bpa, z początków XVIII wieku, obok osób o nazwisku Formanowicz pojawiają się osoby o nazwisku bardzo zbliżonym „Formankowicz” (z „k” w środku). Wspominam o tym w moim opracowaniu „Formanowiczowie w Buku na tle historii miasta. 1703-1928”. Istnieje prawdopodobieństwo, że była to odmiana nazwiska, w początkowym okresie jego wprowadzania, a osoby o tych nazwiskach są ze sobą spokrewnione. Idąc tym tropem w dokumentach Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu napotkałem zapis z 23.03.1640 roku (forma graficzna odtworzona przeze mnie z zapisu inwentarzowego):



W tłumaczeniu:

„Dekretem Jana Braneckiego1, administratora diecezji [poznańskiej], odkłada się do czasu przyjścia [przybycia] biskupa, sprawę Kacpra Goślinskiego - prepozyta i ekonoma kościoła [kolegiaty] św. Mikołaja2 - przeciw Elżbiecie Racinsczance, żonie Szymona Formankowicza , dotyczącą pierwszeństwa przejęcia jego domu.”



Przypisy:
(1) - Jan Branecki (2) - kolegiata św. Mikołaja

Z zapisu tego wynika, że w 1640 roku w Poznaniu, toczył sie spór pomiędzy kolegiatą św. Mikołaja, a rodzina Formankowiczów, o prawo własności do domu. Spór ten wymagał interwencji biskupa.

      Nazwisko "Formankowicz" - z literą "k" w środku - obecnie nie jest używane. Było jednak spotykane w wieku XVI i XVII w Krakowie. W załączniku "Formankowiczowie z Krakowa" przedstawiam opracowanie traktujące o tej rodzinie.

     Te sygnały świadczące o obecności osób o naszym (lub bardzo zbliżonym) nazwisku w wiekach wcześniejszych niż przełom XVII i XVIII, są jedynie historycznymi wzmiankami. Nie jesteśmy w tej chwili od osób tych wywieść naszego pochodzenia – brak jest dokumentów na to pozwalających. Opierając się na obecnie znanych dokumentach protoplastą rodu jest Antoni Formanowicz alias „PierwszyGrosz” (przydomek pisany łącznie) urodzony około roku 1680, który 6 lutego 1703 roku w Buku wziął ślub z Ewą Kucharz, córką Stefana. Od tego Antoniego, na podstawie dalszych dokumentów z ksiąg metrykalnych, wywiodłem następne 12 pokoleń Formanowiczów (Furmanowiczów) z Buku. Z całkowitą pewnością mogę dzis (18-10-2007) powiedzieć, że Antoni Formanowicz alias „PierwszyGrosz” jest także antenatem gałęzi gostyńskiej. Syn Antoniego, kołodziej Jan Formanowicz, wiosną roku 1742 wyprowadza się bowiem z Buku i zakłada rodzinę w Gostyniu.
     Jesli chodzi o Wielichowo, to protplasta tego rodu, Andrzej Fo(/ó)rmanowicz, pojawia sie w zapisach miejskich w 1716 roku. Wcześniej nie spotyka się w Wielichowie tego nazwiska. Może to brat Antoniego z Buku ?

     Od tych trzech Formanowiczów wywodzimy się wszyscy - Formanowiczowie w Wielkopolsce. Tak przypuszczam ...



Copyright ©Mariusz Formanowicz, 2005 - 2010

Polski English