www.formanowicz.pl [start]

JANUSZ BRZOZOGŁOWY (? - 1425), starosta bydgoski i kasztelan lędzki.

w cytowanym liście z 14.04.1418 r. podpisany w języku niemieckim jako :

„Hannes Birkenhaupt

hauptman von Bromberg”

(Bromberg, czyli Bydgoszcz)

Potomek starego rodu Grzymałów. Jego data urodzenia nie jest znana. Wspomniany po raz pierwszy przez Jana Długosza : „...castrum regium Bidgoscza Janussio Brzozoglowy, militi audaci et jortunato, dedit in tenutam^” . W początkowym okresie wielkiej wojny polsko-krzyżackiej przebywał na dworze króla Zygmunta Luksemburskiego. Na wieść o konflikcie zbrojnym Polski z Zakonem i wobec narastania antagonizmów pomiędzy królem polskim a królem rzymskim i węgierskim Zygmuntem Luksemburskim, powrócił wraz z Zawiszą Czarnym i innymi sławnymi rycerzami do kraju. Nie był jednak uczestnikiem bitwy pod Grunwaldem. Nadanie Januszowi Brzozogłwemu starostwa bydgoskiego odbyło się wczesną wiosną 1410 r. Zmarł prawdopodobnie w 1425 roku, a jego następcą na stanowisku starosty bydgoskiego został Dobiesław Puchała.

Działalność Janusza Brzozogłowego jako starosty bydgoskiego przypadła na okres wieloletnich konfliktów polsko-krzyżackich i została przez nie zdominowana. Większość spośród stosunkowo licznych przekazów źródłowych mówiących o nim dotyczy sporów i walk nadgranicznych. Na podstawie tych dość jednostronnych, a nawet niekiedy stronniczych źródeł, pochodzących bądź to od krzyżackich urzędników, bądź też od niego samego, niełatwo jest obiektywnie ocenić jego działalność. Nie powinno jednak ulegać wątpliwości, że król Jagiełło, powierzając mu w tak trudnym okresie to bardzo ważne dla kraju starostwo, nie zawiódł się. Janusz Brzozogłowy był bardzo wytrwałym, sumiennym i odważnym obrońcą powierzonego mu odcinka granicy kujawskiej. Wprawdzie niemałą część okresu swego urzędowania spędził na koniu, w walce, jednak z niektórych jego listów widoczne jest umiłowanie pokoju i pragnienie tworzenia mieszkańcom tego regionu — po obu stronach granicy państwowej - warunków spokojnej egzystencji.

Na podstawie :

Antoni Czacharowski, „Janusz Brzozogłowy- na straży granicy polsko-krzyżackiej (1410—1425)”, Acta Universitatis Nicolai Copernici, Historia XXVI - Nauki Humanistyczno-Społeczne - Zeszyt 240 - 1992