Światlińscy i Świetlińscy z Wielkopolski –

dwie formy zapisu nazwiska i jego pochodzenie

Nazwisko Światliński pojawiło się w zapisach metrykalnych parafii w Wielichowie w 1765 roku. Sporządzony wówczas akt ślubu dotyczył przybyłego z Raszkowa („de Razkowo”) Marcina Światlińskiego, który pojął za żonę Katarzynę Kozłowską z Wielichowa. W kolejnym zapisie z 1786 roku podano już nazwisko w dziś spotykanej formie „Świetliński”.

Biorąc pod uwagę pierwotną wersję nazwiska (Światliński) oraz przyjmując, że ów Raszków, to miasto w pobliżu Ostrowa Wielkopolskiego, podjąłem się kwerendy w księgach metrykalnych tamtejszego kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. W jej wyniku odnalazłem kilka zapisów dotyczących zamieszkałego tam Kazimierza Światlińskiego. Tenże Kazimierz urodził się około 1735 roku, a więc w podobnym czasie jak Marcin Światliński, który przyszedł na świat około 1740 roku. Ta sama forma zapisu nazwiska (przez „a”) oraz to samo miejsce zamieszkania, sugerują, że Marcin i Kazimierz byli braćmi. Ich matką mogła być Agnieszka Światlińska urodzone około 1714 roku, zmarła 1 stycznia 1784 roku w Raszkowie (miała „circa” 70 lat). Kazimierz Światliński z Raszkowa zmarł w 1785 roku mając około 50 lat. Był mężem Marianny, z którą dochował się co najmniej trojga dzieci, w tym córki Ewy, która w 1808 roku w Ostrowie Wlkp. wyszła za Szymona Mateckiego, żołnierza (oficera) w 7 Pułku Legionów gen. Zajączka. Akt ślubu Kazimierza Światlińskiego nie został zapisany w księgach metrykalnych z Raszkowa.

O ile w Raszkowie występuje jedna forma zapisu nazwiska (Światliński), o tyle w Modrzu, podobnie jak w Wielichowie, można zauważyć obie formy: przez „a”, a w późniejszym okresie przez „e”. Antenat rodu Wojciech Światliński w zapisach z początku XIX wieku jest zapisywany przez „a”. Podobnie dwoje jego dzieci (Franciszek i Ludwika) używali wyłącznie starszej wersji nazwiska. Natomiast u pozostałych dzieci i w latach późniejszych także u Wojciecha, zauważamy nazwisko w wersji „Świetliński”.

Reasumując uważam, że pierwszym znanym i wspólnym miejscem zamieszkania Marcina i Kazimierza Światlińskich był Raszków koło Ostrowa Wlkp. W przypadku Kazimierza to jedyne znane miejsce pobytu. Na początku 1765 roku Marcin przybył z Raszkowa do Wielichowa, by tam się ożenić, lecz zamieszkał później w innym miejscu. Przez jakiś czas żył w Zadorach w parafii Modrze. Tam urodził się Franciszek, zmarły w Wielichowie w 1786 roku. Gdzie przyszli na świat kolejni trzej synowie Marcina I Katarzyny Świetlińskich (Józef, Kazimierz i Jan) tego nie wiemy. Nie znane jest również miejsce i dokładna data śmierci Marcina Światlińskiego/Świetlińskigo. Urodzony w latach sześciesiątych  XVIII wieku Wojciech Światliński z Modrza mógł być czwartym (piątym) synem Marcina i Katarzyny Świetlińskich.